Oczekiwania sukcesu i porażki u osób upośledzonych umysłowo

W tej sytuacji więcej danych przemawia za drugą interpretacją wyników D. Y. Lee i współpracowników. Interpretacja ta jest bardziej zgodna z wynikami badań Ziglera, a także z wynikami badań nad sposobami postępowania osób sprawnych intelektualnie w stosunku do osób upośledzonych. Wyniki ti przedstawiłem w poprzednim paragrafie.

W tym miejscu warto także nawiązać do badań nad oczekiwaniami sukcesu i porażki u osób upośledzonych umysłowo. R. L. Cromwell (1963) wykazał, że osoby upośledzone częściej oczekują porażek niż osoby normalne. Jest to wywołane specyficznymi doświadczeniami uzyskiwanymi w kontaktach społecznych. Z kolei I. Bialer (1961) stwierdził, że oczekiwanie porażki wpływa na poziom wykonania zadań przez osoby niepełnosprawne. Pogorszenie funkcjonowania wywołane jest, zdaniem tych autorów, przesunięciem umiejscowienia kontroli z wewnętrznej na zewnętrzną. Poczucie zewnętrznego umiejscowienia kontroli skłania osobę upośledzoną do zmniejszenia wysiłku na rzecz wykonania zadania lub doprowadza nawet do rezygnacji z jego wykonania.

Pewnym uściśleniem takiej interpretacji mogą być poglądy J. Hoffmana i B. Weinera (1978). Nawiązując do teorii atrybucji przyczyn sukcesów i niepowodzeń Weinera – mówiłem już o niej w poprzednim paragrafie – wyprowadzają osni następujące zależności. Reakcja na niepowodzenie uzależniona jest do tego, czy przyczyn porażki osoby upośledzonej upatrują w czynnikach zewnętrznych, czy w czynnikach -wewnętrznych. Jeśli przyczyna porażki umiejscowiona będzie w czynnikach zewnętrznych, to osoba upośledzona skłonna będzie antycypować przyszłe porażki, którym nie można przeciwstawić się. I odwrotnie – porażka, której przyczyny będą spostrzegane w czynnikach wewnętrznych (małych zdolnościach lub niedostatecznym wysiłku), będzie skłaniała do większego zaangażowania się w działanie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *