Czym jest pamięć uczuć

Nie tylko wrażenia, to jest odzwierciedlenie poszczególnych cech przedmiotów, ale i spostrzeżenia całych przedmiotów wywołują mniej lub bardziej wyraźne uczucia. Szczególnie silne występują uczucia wobec ludzi i przedmiotów, z którymi długo obcowaliśmy. Głębokie uczucie budzi spotkanie z towarzyszami młodości. Miłe wzruszenia wzbudzają w nas sprzęty, które nam kiedyś służyły. Odwiedzinom domu rodzinnego, choćby on był brzydki i niewygodny, towarzyszą zwykle żywe uczucia przyjemne. Niektórzy ludzie niechętnie rozstają się ze starym, zniszczonym ubraniem, do którego przywykli i które ułożyło się „do figury”. Nawet wady takiego ubrania wydają się miłe.

Nie tylko wrażenia i spostrzeżenia wywołują uczucia. Uczucia towarzyszą wyobrażeniom i myślom. Wiadomo, jak silne przeżycie towarzyszy egzaminom maturalnym. Otóż po tych egzaminach u bardzo wielu ludzi samo wyobrażenie egzaminów lub myśl o nich wzbudza silne wzruszenie.

Pamięć uczuć wyraża się w zabarwieniu uczuciowym, które towarzyszy wspomnieniom. Któż z nas nie zna przepojonych tęsknotą i miłością słów Adama Mickiewicza:

– „Litwo, Ojczyzno moja ty jesteś jak zdrowie,

– Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie,

– Kto cię stracił. Dziś piękność twą w całej ozdobie Widzę i opisuję, bo tęsknię po tobie…

– Tymczasem przenoś moją duszą utęsknioną Do tych pagórków leśnych, do tych łąk zielonych, Szeroko nad błękitnym Niemnem rozciągnionych…”

Wspomnienia rzeczy minionych, zdarzeń, które przeżyliśmy, powracają zwykle otoczone uczuciem. Nawet więcej. Pamiętamy przede wszystkim te zdarzenia, w czasie których przeżywaliśmy mocne uczucia radosne lub smutne.

Do tego – ogólnie biorąc – słusznego twierdzenia trzeba poczynić pewne zastrzeżenia. Zdrowy, normalny człowiek ujawnia tendencję do szybszego zapominania przeżyć smutnych i przykrych aniżeli przeżyć radosnych. Zdarza się też, że pewne szczególnie przykre przeżycia ulegają nie tylko zapomnieniu, ale są jak gdyby „odepchnięte”, wyparte ze świadomości. Twórca psychoanalizy, Zygmunt Freud, zbudował teorię, wyjaśniającą takie przypadki istnieniem silnego konfliktu między chęciami czy pragnieniami osobnika a obowiązującymi normami społecznymi. Takie wyparte ze świadomości przeżycie może stać się źródłem zaburzeń w życiu psychicznym, jakkolwiek zwykle szybkie zapominanie spraw przykrych jest dowodem zdrowej reakcji obronnej naszego układu nerwowego, objawem dążenia do równowagi.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *